woensdag 18 oktober 2017

Oswald Kabasta 1: Respighi, Dohnányi (HMV, 1939; Electrola, 1940)


Oswald Kabasta (Mistelbach, 29.12.1896 - Kufstein, 06.02.1946): Oostenrijks dirigent en componist.
1913-1916: Wiener Musikakademie, studeerde  bij Joseph Marx en Ferdinand Löwe, en privéles bij Franz Schmidt (compositie).
1931: volgde Franz Schalk op als hoofd directie bij de Wiener Musikakademie
1938-1944: eerste dirigent van de Münchener Philharmoniker
Hij was enthousiast over het Nazi-regime en ondertekende na 1938 (de "Anschluss" van Oostenrijk) zijn brieven met "Heil Hitler".
De geallieerden verboden hem na de oorlog om te dirigeren toen hij toegegeven had lid te zijn geweest van de Nazi-partij (hoewel hij beweerde dat hij "van binnen anti-Nazi" was). De denazificatie-autoriteiten gaven in oktober 1945 het bevel aan de stad München om zijn salaris te stoppen. Verpletterd door zijn ontslag en zijn degradatie naar de status van "gewone arbeider" pleegde hij zelfmoord.

De zoon van Ernö Dohnányi, Hans Dohnányi, was actief in het verzet en was betrokken bij een mislukte aanslag op Adolf Hitler. Hij werd in april 1945 geëxecuteerd.

Münchener Philharmoniker o.l.v. Oswald Kabasta:



Ottorino Respighi: Impressioni brasiliane (1928)
1  Tropennacht    8:31
2  Butantan    4:46  
3  Canzone e danza    3:51
HMV DB 4643-4644
2RA 3561-1; 3562-1; 3559-1; 3560-1
Opname 18.01.1939 
Totale tijd:   17:08

Download Respighi mp3



Ernö Donhányi: Symfonische minuten op.36 (1933)    13:17
capriccio - rapsodia - scherzo - tema con variazioni - rondo
78t 30 cm: Electrola DB 5591-2
2RA.4510-2; 4511-1; 4509-2; 4508-1
Opname februari 1940

Download Dohnányi mp3

zaterdag 14 oktober 2017

Isolde Menges, Malcolm Sargent: The lark ascending (HMV, 1928)

Isolde Menges

The lark ascending is een gedicht van 122 regels van de Engelse dichter George Meredith. Het gedicht inspireerde Ralph Vaughan Williams (12.10.1872 - 26.08.1958) in 1914 tot een compositie voor viool en piano, waarbij violiste Marie Hall (1884-1956) hem hielp. Hij droeg het werk ook op aan haar. Zij speelde op 15 december 1920 de première met Geoffrey Mendham als pianist. 
In datzelfde jaar maakte Vaughan Williams een versie voor viool en orkest, die in 1921 ook door violiste Marie Hall in première gebracht werd, met het British Symphony Orchestra o.l.v. Adrian Boult.

De eerste fonografische opname werd gemaakt door violiste Isolde Menges (16.05.1893 - 13.01.1976) met een orkest o.l.v. Malcolm Sargent (29.04.1895 - 03.10.1967) op 21 maart 1928 en beslaat 3 plaatkanten. 
Op kant 4 treffen we een compositie van de Ierse componist Charles Villiers Stanford (30.09.1852 - 29.03.1924), The leprachaun's dance.
Isolde Menges wordt hier begeleid door de Australische pianiste Eileen Beattie.


Vaughan Williams, c.1920

1  Ralph Vaughan Williams: The lark ascending    12:37
    Isolde Menges, viool
    Orkest o.l.v. Malcolm Sargent 
    78t 30 cm: HMV C 1622-1623   Cc 12857-2; 12858-1; 12859-2
    Opname 21.03.1928

2  Charles Villiers Stanford: The Leprachaun's dance    3:15
    Isolde Menges, viool; Eileen Beattie, piano
    78t 30 cm: HMV C 1623   Cc 13814-2
    Opname 12.06.1928

Download mp3

maandag 9 oktober 2017

Isolde Menges: Bach Chaconne (HMV, 1924)

Isolde Menges
Isolde Menges (16.05.1893 - 13.01.1976): Engels violiste. Haar vader was een Duitser, haar ouders speelden beiden viool en hadden een muziekschool. 
Ze was zowel leerlinge van Leopold Auer als van Carl Flesch.
Ze heeft veel concerten gegeven, als soliste, en met haar Menges Kwartet, opgericht in 1931. Verder gaf ze vanaf 1931 les op the Royal College of Music in Londen.
De componist en dirigent Herbert Menges (1902-1972) was haar jongere broer.
Zij was de eerste violiste die de complete Chaconne van Bach op de plaat zette, in 1924.



Johann Sebastian Bach: Vioolsonate no.4 BWV 1004 "Chaconne"
Isolde Menges, viool solo
78t 30 cm: HMV D 875-6   (4-07902~5)
Cc 4451-1; 4452-1; 4453-2; 4454-2
Duur: 14:21
Opname: 07-04-1924

Download mp3

dinsdag 3 oktober 2017

Jan Damen, Karl Böhm: Mozart (Electrola, 1938)

Jan Damen (r) met Leonard Bernstein, 1950

Jan Damen (Breda, 30.06.1898 - Amsterdam, 20.12.1957): De naam is soms verduitst als Dahmen, zoals op dit Electrola-label. 
Nederlands violist. Opgeleid aan het Conservatorium te Den Haag. Daarna privéles bij Arnold Spoor en de beroemde Carl Flesch in Berlijn (1873-1944) die o.m. Szymon Goldberg, Ida Haendel, Josef Hassid,  Isolde Menges, Ginette Neveu, Ricardo Odnoposoff, Joachim Ròntgen, Max Rostal, Sam Swaap, Henryk Szeryng, Henri Temianka, Josef Wolfsthal en Ibolyka Zilzer heeft lesgegeven.
1919-1921: concertmeester van de Berliner Philharmnoniker, o.l.v. Arthur Nikisch
1920: trouwde met Mona Scholte (1892-1980), leerlinge van Willem Andriessen en pianodocente in Groningen
1922: concertmeester Gewandhausorchester in Leipzig
1924-1945: concertmeester Staatskapelle Dresden
1930: tournee door Nederland-Indië
1932: tournee door Spanje
1945: zijn totale bezit wordt vernietigd door het bombardement van Dresden
1945-1948: concertmeester Göteborg Symfonieorkest
1948-1957: concertmeester Concertgebouworkest Amsterdam
Hij speelde ook kamermuziek, o.m. in het Concertgebouw-strijkkwartet, met Jan Bresser, Klaas Boon en Tibor de Machula.


Karl Böhm (Graz, 28.08.1894 - Salzburg, 14.08.1981): Oostenrijks dirigent. Afgestudeerd jurist (1919) voordat hij voor de muziek koos. Conservatorium in Graz en Wenen, had o.m. les van Eusebius Mandyczewski (vriend van Brahms). Werkte met Karl Muck, Bruno Waltrer en Hans Knappertsbusch.
1927-1931: Darmstadt
1934-1943: Opera Dresden (opvolger van Fritz Busch die gevlucht was voor de Nazi's).
Böhm had een speciale band met Alban Berg, dirigeerde Wozzeck in 1928 in bijzijn van Berg. Ook had hij een speciale band met Richard Strauss, die Die schweigsame Frau (1935) en Daphne (1938) aan Böhm opdroeg. 
Vanwege zijn Nazi-sympathieën kreeg hij een dirigeerverbod van 1945-1947.
1950-1954: Teatro Colón, Buenos Aires
1954-1956: Wiener Staatsoper
Böhm was vanaf 1957 succesvol in de Metropolitan, dirigeerde vanaf 1962 in Bayreuth, verscheen ook veel op de Salzburger Festspiele.
1967: benoemd als eredirigent van de Wiener Philharmoniker
Karl Böhm heeft erg veel opnamen gemaakt: vanaf 1935 voor HMV/Electrola, na de oorlog voor HMV, Decca, Vox, Philips, Urania en vanaf 1960 DGG.



Wolfgang Amadeus Mozart: Vioolconcert no.5 in A KV 219 "Turkse" (1775)
1  allegro aperto    8:54
2  adagio    9:38
3  rondeau: tempo di menuetto    8:16
Jan Damen, viool
Sächsische Staatskapelle o.l.v. Karl Böhm
78t 30 cm: Electrola DB 4578-4581
2RA.3102-1; 3103-2; 3104-2; 3105-2; 3106-2; 3107-2; 3108-2; 3109-2
Opname 25+28.06.1938
Totale tijd:   26:48

Download mp3

donderdag 28 september 2017

Hermann Diener, Collegium Musicum: Händel (Electrola, 1938)


Hermann Diener (15.01.1897 - 27.01.1955): Duits dirigent en violist. 
Studeerde in Berlijn bij Adolf Busch (1891-1952).
1924-1928: dirigent van z'n eigen kamerorkest.
Vanaf 1928 dirigent van het Collegium Musicum, van de Berlijnse Academie voor School en Kerkmuziek te Berlijn. In 1934 werd hij daar benoemd tot professor. 
Hij stond op de Gottbegnadeten-liste van de Nazis. Die lijst was gemaakt in 1944, en daar stonden door Hitler gewaardeerde kunstenaars vermeld die niet naar het front hoefden.

Hij nam met zijn strijkorkest Collegium Musicum Berlin in 1936-1937 de Kunst der Fuge van Bach op voor Electrola (Duitse HMV) in een door hem gemaakt arrangement. 

Georg Friedrich Händel: Concerto grosso in D op.6 no.5 (1739)
[geen aanduiding] - allegro - presto - largo - allegro - menuet
Hermann Diener und sein Collegium Musicum
78t 30 cm: Electrola EH 1202-1203
2RA.2965-2; 2964-3; 2966-2; 3142-1
Opname 20.05.1938 (kant 1-3); 15.08.1938 (kant 4)
Totale tijd:   16:31

Download mp3

vrijdag 22 september 2017

Ibolyka Zilzer, viool: Beethoven (Polydor, 1929) + discografie


Ibolyka Zilzer (Budapest, 1906 - 1971): Hongaars violiste van Joodse afkomst. Haar vader, Antal Zilzer, was eerst architect, daarna kunstschilder. Ze had 3 zusters. 
Opgeleid door Oszkar Studer, József Bloch, later les van Jenö Hubay en Carl Flesch. 
Ze trad zowel solo op als met haar zuster, pianiste Piroska Zilzer.
Ze won in 1930 de Mendelssohn-prijs in Leipzig.
Ze was getrouwd met een Duitse artiest. Tijdens de oorlog verlieten ze Hongarije en vestigden zich in Zweden, na de oorlog in Denemarken.
Na het overlijden van haar man trouwde ze met de Deense advocaat Victor Larsen en ze vestigden zich in Falster, Denemarken. 
Ze stierf in 1971 aan de gevolgen van een hartaanval.

Ze heeft in 1928-1929  7 78t.platen opgenomen voor het label Polydor, met Michael Raucheisen als pianist. 
In 1953-1954 heeft ze voor Columbia nog 4 78t. platen opgenomen.
Op basis van de gegevens uit de Classical Discography van Michael Gray kom ik tot onderstaande voorlopige discografie:


Nr
Compositie
Label
Matrijs
Opname
1
Rimsky-Korsakov: Hymne au soleil
Polydor 19918
74 BS
1928 04 19
2
Rimsky-Korsakov: Chant hindou
Polydor 19918
75 BS
1928 04 19
3
Shakespeare: Macbeth
Polydor 19919
76 BS
1928 04 19
4
Sarasate: Habanera op.21 no.2
Polydor 19919
77 BS
1928 04 19
5
Mendelssohn: Auf Flügeln des Gesanges op.34 no.2
Polydor 19921
84 BS
1928 04 20
6
Moszkowski:  Guitarre op.45 no.2
Polydor 19921
85 BS
1928 04 20
7
Sarasate: “Carmen” fantasie op.25

Polydor 27059
605 / 606 BI
1929
8
Beethoven: Romance no.2 in F op.50
Polydor 27077
713½ / 714½ BI
1929
9
Poliakin: Le canari
Polydor 27131
715 BI
1929
10
Braga: La serenata
Polydor 27131
716 BI
1929
11
Beethoven: Romance no.1 in G op.40
Polydor 27132
114 / 115 BO
1929
12
Chopin: Nocturne in Es op.9 no.2
Columbia LDX 17
CCX 1529
1953 10 08
13
Dvorak: Slavische dans in g op.46 no.2
Columbia LDX 17
CCX 1530
1953 10 08
14
Granados: Danzas Españolas no.5: Andazula
Columbia LDX 18
CCX 1533
1953 10 09
15
Albéniz: Malagueña op.165 no.3
Columbia LDX 18
CCX 1534
1953 10 09
16
Kreisler: Tambourin chinois op.3
Columbia LD 7
CC 1531
1953 10 08
17
Sibelius: Romance op.78 no.2
Columbia LD 7
CC 1532
1953 10 09
18
Sibelius: Valse triste
Columbia DDX 39
CCX 1563
1954 04 13
19
Grieg – “Peer Gynt”: Solvejgs song
Columbia DDX 39

1954 04 13
20
Kreisler: Schön Rosmarin
Eterna 20/44
ET 6291/2


Michael Raucheisen (Rain, 09.02.1889 - Beatenberg, 27.05.1984) begeleidt Ibolyka op piano bij alle bovenstaande Polydor-opnamen. 
Hij was een zeer bekend begeleider van o.a. Erna Berger, Karl Erb, Hans Hotter, Frida Leider, Helge Rosvaenge, Heinrich Schlusnus, Karl Schmitt-Walter en Elisabeth Schwarzkopf. Getrouwd met de sopraan Maria Ivogün.

Felix Schröder staat als pianist genoemd bij Columbia LD7 en bij Eterna 20/44, dus aan de matrijsnummers te zien zal hij waarschijnlijk de pianist zijn bij de opnamen uit 1953.



Ludwig van Beethoven:

1  Romance no.1 in G op.40    7:34
    78t 30 cm: Polydor 27132   B 67095/6   114BO / 115BO



2  Romance no.2 in F op.50    9:02
    78t 30 cm: Polydor 27132   B 67095/6   114BO / 115BO

Ibolyka Zilzer, piano; Michael Raucheisen, piano
Download mp3

zaterdag 16 september 2017

Marjorie Hayward, Una Bourne: Grieg (HMV, 1925)


Marjorie Hayward (Greenwich, 14.08.1885 - 10.01.1953): Engels violiste en viooldocente.
1897-1903: Studeerde bij Emile Sauret (R.A.M., Londen)
1903-1906: Studeerde bij Otacar Sevcik in Praag
Aanvankelijk succesvol als concert-violiste, speelde later hoofdzakelijk kamermuziek.
1913: première van het aan haar opgedragen stuk Bagatelle voor viool en piano (John Ireland, 1911) samen met de componist
Ze leidde een periode het English String Quartet 
1924-1939: ze leidde het Virtuoso Quartet, opgericht in 1924 door HMV, met Edwin Virgo, viool; Raymond Jeremy, altviool en Cedric Sharpe, cello.
Ook richtte ze het Marjorie Hayward Quartet op.
Tussen 1909-1944 speelde ze 26 keer op de Proms.
Vanaf 1924 gaf ze les op de R.A.M. in Londen.

Het is kennelijk een moeilijk stuk om te spelen, opvallend is dat er veel takes nodig waren voordat de juiste opname gerealiseerd werd.


Una Bourne (23.10.1882 - 15.11.1974): Australische pianiste en componiste. Ze deed mee aan de tournees van Nellie Melba door Australie in 1907, 1909 en 1912, waarin ze Melba begeleidde en ook solostukken speelde.
Ze verhuisde in 1912 naar Engeland, nam vanaf platen op bij de Gramophone. Ook nam ze pianorollen op in Amerika. Tijdens de eerste wereldoorlog gaf ze veel benefietconcerten. Tijdens de tweede wereldoorlog was ze in Melbourne, en stichtte daar ook een conservatorium.



Edvard Grieg: Vioolsonate no.3 in c op.45 (1887)
1  allegro molto ed appassionato    9:10
2  allegretto espressivo alla romanza    6:47
3  allegro animato    7:49
Marjorie Hayward, viool; Una Bourne, piano
78t 30 cm: HMV C 1388-1390  
Cc 6812-4; 6813-4; 6814-8; 7008-5; 7009-5; 7010-3
Opname november 1925
Totale tijd:    23:46

Download mp3

zondag 10 september 2017

Cedric Sharpe: HMV D 436


Cedric Sharpe (Maida Vale, 13.04.1891 - Steyning, 1978): Engels, cellist, componist en docent. 
1907-1912: Royal College of Music, leerling van cellist W.H. Squire
1915-1924: Philharmonic Quartet (met Arthur Beckwith, Eugene Goossens, Raymond Jeremy)
1924-1939: Virtuoso Quartet (met Marjorie Hayward, Edwin Virgo, Raymond Jeremy)
1928-1966: professor cello aan Royal College of Music.
Sharpe maakte platen vanaf 1915.

Eerder heb ik enkele akoestische 25 cm HMV's met Cedric Sharpe gepost, begeleid door pianiste Cecil Dixon. 
Hier een 30 cm akoestische 78t.plaat met twee overbekende werkjes die vaak door cello werden opgenomen. 
Ik heb niet kunnen vinden of Cecil Dixon ook op de eerste track de pianobegeleiding verzorgt.


1  Auguste van Biene: The broken melody    4:25
    Cedric Sharpe, cello (+ Cecil Dixon, piano?)
2  Georg Friedrich Händel - "Xerxes": Largo in G    4:02
    Cedric Sharpe, cello (+ orgel)
78t 30 cm: HMV D 436   (07884 / 07890)   HO 26 ac / HO 1681 ac

Download mp3